‘Het verhaal van Latifa: Een kleine revolutie’
Tussen alle plannen van de plenaire opening door krijgt een Leven Lang Ontwikkelen een gezicht. In het plenaire programma vertelt Latifa El Mesnaui haar verhaal. Van fulltime huismoeder naar vertrouwenspersoon, community-werker en opnieuw student. Haar route laat zien wat er gebeurt als leren en ontwikkelen daadwerkelijk toegankelijk wordt, en wat dat oplevert voor mens en samenleving.
Dagvoorzitter Tamara Markus introduceert haar met een kwinkslag: “Ze was 24 uur per dag, 365 dagen per jaar on call als persoonlijk assistent voor vier personen. Onbetaald. Latifa was huismoeder, met vier kinderen, waarvan twee met diabetes. En nu zit ze hier.” Latifa lacht. Het beeld klopt. “Mijn man stond dus ook niet direct te trappelen toen ik zei dat ik wilde gaan studeren. Vanuit zijn perpectief ben ik een traditionele vrouw, huismoeder, iemand met vier kinderen. Dat is mijn rol.”
‘Waar blijft Latifa?’
Hoe dat voor haar voelde? “Ik dacht eerst: ik ben tevreden. Maar na een tijdje vroeg ik me af: waar blijft Latifa? Ik had mezelf opgeofferd.” Die vraag zet iets in beweging bij haar: “Het was een kleine revolutie. Stil en onzichtbaar. Ik wilde iets gaan doen, maar ik wist niet hoe.” Tot ze in de buurt een flyer zag hangen. Educatief Centrum voor Ontwikkeling, EC-O. Gratis opleidingen voor mensen boven de 27. “Ik dacht: gratis en in de buurt. Ineens wist ik het: dát ga ik doen.”
De stap naar de eerste schooldag is groot. Vijfentwintig jaar heeft ze niet in de schoolbanken gezeten. “Het was spannend. Ik was onzeker, ik had twijfels. Maar er was ook een stem die zei: pak die kans.” Ze is veertig als ze begint. Wat volgt is een opleiding, maar vooral belangrijk bleek de nieuwe omgeving. Die maakte het verschil. “Ik kwam mensen tegen die vertrouwen in mij hadden. Die zeiden: je hebt een superkracht, ga het doen.” EC-O biedt volgens haar iets dat verder gaat dan onderwijs. “Het is kosteloos voor ons, natuurlijk, maar niet moeiteloos. Er wordt heel veel gefaciliteerd vanuit EC-O. Begeleiding, vertrouwenspersonen, een plek waar je je veilig voelt. Het voelt als een thuis.” Juist dat blijkt essentieel. “Als je op je veertigste naar een ROC gaat, voel je je al snel te oud. Hier zat ik met mensen die in dezelfde situatie zaten. Dat maakt dat ik echt ruimte voelde om me te ontwikkelen.”
“Ik kwam mensen tegen die vertrouwen in mij hadden. Die zeiden: je hebt een superkracht, ga het doen.”
‘Een grote stap die klein begint’
En niet alles gaat zichtbaar. “In het begin wist mijn man niet dat ik studeerde.” Gelach en applaus in de zaal. “In onze cultuur moet je als vrouw soms dingen stiekem doen.” Het tekent hoe groot de stap is, en tegelijk hoe klein die soms begint. Na haar mbo-opleiding volgt vrijwilligerswerk bij EC-O, tot iemand haar aanspreekt. “Die zei: je kunt niet altijd gratis blijven werken.” Ze krijgt een baan aangeboden. Via LLO volgt ze verdere scholing en groeit ze door naar haar huidige rol als vertrouwenspersoon en community-werker.
Dan komt het moment dat voor haar alles verandert: haar eerste salaris. “Ik moet eerlijk zeggen: ik kon drie dagen niet slapen. Ineens stond er geld op mijn eigen rekening.” Ze pauzeert even. “Vrijheid. Zo voelde het. Wij zijn geprogrammeerd om het geld van de man te krijgen. Maar ineens was ik economisch zelfstandig. Ik kan zelf beslissen. Ik kan zelf naar Marokko, zonder mijn hand bij iemand op te houden.”
Elke euro
Haar verhaal staat niet op zichzelf. Jaarlijks volgen zo’n 170 mensen een opleiding via EC-O, waarvan 38 procent doorstroomt naar betaald werk, vaak voor het eerst. Onderzoek laat zien dat de aanpak werkt, ook financieel. Elke geïnvesteerde euro levert meer op dan hij kost. Tegelijkertijd is structurele financiering nog niet vanzelfsprekend, waardoor wat hier werkt nog niet overal gebeurt.
Voor Latifa zelf stopt het in ieder geval niet. “Op 1 september begin ik met een hbo-opleiding Social Work. Dus ja, ik ga nog even door.” In de zaal klinkt applaus. Ontwikkelen begint ergens klein, maar kan alles veranderen – een kleine revolutie.
