‘Geen tijd om de bijl te scherpen, er moet nog een bos worden gekapt’

Ter introductie een korte video. Daar zien we twee werknemers, van een logistiekbedrijf en een schoonmakersbedrijf, die via hun werkgevers hun basisvaardigheden bijspijkerden. Werkgever én werknemer zijn ontzettend blij met de resultaten: de een gaf toe niet te kunnen schrijven en leerde dat, de ander leerde in vijf dagen tijd om te gaan met een smartphone. Dat is nou precies het doel van de LLO-Collectief: een win-win-situatie creëren, waarbij zowel een vraag van de werknemer, de maatschappij en die van de sector wordt beantwoord. Maar om alle partijen ervan te overtuigen deel te nemen, is zo makkelijk nog niet.

‘Omdraaien’

De werkgever georiënteerde aanpak, dat is de crux. “We stappen niet naar een bedrijf toe met: we willen mensen die niet kunnen lezen of schrijven helpen. Daar heeft de werkgever geen baat bij. Je moet het omdraaien: eerst naar de werkgever om te vragen waar hij behoefte aan heeft.”

Dat valt volgens de bevindingen uiteen in een aantal behoeftes. Zo is er in Nederland een enorme personeelskrapte en is iedereen op zoek naar onbenut arbeidspotentieel. Bovendien hebben veel werkgevers last van veel ziekteverzuim, willen ze altijd meer kennis en kwaliteit in huis en is maatschappelijk verantwoord ondernemen een relevant onderwerp.

En dan happen de bedrijven. Toch, zeggen Jan Raaijmanen Erik Keppels, zijn er bedenkingen.

‘Geen tijd om de bijl te scherpen, er moet nog een bos gekapt’

Vaak, bijvoorbeeld, is het onduidelijk van wie “het probleem” (dat wil zeggen, de lage basisvaardigheden van de werknemer) nou eigenlijk is. Is het van de onderwijsinstelling, het UWV of de gemeente? Daarbij is het zo, dat deze doelgroep van volwassenen met lage basisvaardigheden vaak onder de radar blijft. In de video wordt duidelijk dat de jongen die bij het logistiekbedrijf werkt, zich ontzettend schaamde voor zijn laaggeletterdheid. Deel van zijn omscholing was dan ook het durven toegeven. Daarom blijven mensen als hij vaak ongezien door hun werkgevers. “Sommige werkgevers zeggen dat ze niet met dit onderwerp te maken krijgen,” zegt Raaijman, “maar dan vraag ik me af of ze naast het jaarlijkse functioneringsgesprek wel eens met hun werknemers in gesprek gaan.”

En sommige werkgevers zeggen simpelweg geen tijd te hebben om hun personeel te ontwikkelen. “Geen tijd om de bijl te scherpen, er moet nog een bos worden gekapt.”

Opdracht

Maar de resultaten liegen er niet om. LLO-Collectief is een veeleisend project waar nu 20 arbeidsregio’s, en Saba in het Nederlands-Caribische gebied, aan meedoen. Bijgeschoold personeel voelt zich waardig, gerespecteerd en meer gezien, vallen minder snel uit en leveren kwalitatief betere arbeid.

Van belang is dus dat LLO-Collectief werkt met een sectorale aanpak. Alleen dan kunnen mensen de kwaliteit van hun arbeid op zo’n manier verbeteren, dat het werkveld daar baat bij heeft. Bovendien zullen werkgevers zich op een zeker moment tot actuele onderwerpen moeten verhouden, zoals personeelsvitaliteit, certificering en ontwikkelingen in ICT.

“Basisvaardigheden,” zegt Raaijman, “zijn ook een opdracht voor de werkgever zelf, niet alleen voor regio’s of landelijk.”